Thân nhiệt nóng nhưng không sốt là một biểu hiện quen thuộc mà nhiều người gặp phải, khiến cơ thể cảm thấy oi bức, khó chịu từ bên trong. Đây không chỉ là phản ứng tạm thời mà có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết, lối sống hoặc các yếu tố bên ngoài. Hiểu rõ những nguyên nhân này giúp bạn nhận diện sớm, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe hàng ngày. Bài viết này dựa trên chia sẻ từ Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – đơn vị giàu kinh nghiệm hỗ trợ các vấn đề về bổ dưỡng và cân bằng cơ thể. Với hơn hai thập kỷ đồng hành cùng bệnh nhân, bà Nga nhấn mạnh rằng việc nắm bắt nguyên nhân là bước đầu tiên để chăm sóc bản thân một cách khoa học và bền vững.
Nóng bừng ở nữ giới: Vai trò của sự thay đổi hormone
Ở phụ nữ, nóng bừng thường gắn liền với những biến động nội tiết tố, đặc biệt là hormone Estrogen – yếu tố then chốt duy trì sự ổn định nhiệt độ cơ thể. Khi nồng độ Estrogen giảm đột ngột, các mạch máu giãn nở nhanh chóng, dẫn đến dòng máu dồn về da, tạo cảm giác nóng ran lan tỏa từ ngực lên cổ, vai và đầu. Đây là hiện tượng phổ biến nhất trong giai đoạn tiền mãn kinh, khi cơ thể chuẩn bị chuyển tiếp sang mãn kinh, thường xảy ra từ 40-50 tuổi. Các cơn nóng có thể kéo dài từ 30 giây đến 30 phút, xuất hiện ngẫu nhiên và thường dữ dội hơn vào ban đêm, gây gián đoạn giấc ngủ và làm giảm chất lượng cuộc sống.
Để nhận biết rõ hơn, những biểu hiện đi kèm cơn nóng bừng ở nữ giới thường bao gồm:
- Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, với kinh nguyệt không đều hoặc lượng máu thay đổi bất thường.
- Đổ mồ hôi dồi dào, đặc biệt là mồ hôi đêm, khiến quần áo và ga giường ướt đẫm.
- Da khô ráp nhanh chóng sau khi nóng bừng, kèm theo cảm giác ngứa ngáy khó chịu.
- Cảm giác ớn lạnh xen kẽ, kèm theo mệt mỏi, dễ cáu gắt hoặc biến động tâm trạng thất thường.
Không chỉ giới hạn ở tiền mãn kinh, sự mất cân bằng nội tiết còn có thể xảy ra ở các giai đoạn khác như dậy thì, khi hormone dao động mạnh; trong kỳ hành kinh, do progesterone tăng cao; hoặc khi mang thai, với sự thay đổi lớn về estrogen và progesterone. Theo quan sát từ các trường hợp tại Dược Bình Đông, những phụ nữ thường xuyên tiếp xúc với môi trường căng thẳng dễ gặp tình trạng này sớm hơn, vì stress làm hormone cortisol can thiệp thêm vào hệ nội tiết.
Nóng bừng ở nam giới: Những dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn
Dù ít gặp hơn so với phụ nữ, nóng bừng ở nam giới vẫn là tín hiệu đáng lưu ý, thường bị bỏ qua do quan niệm “đàn ông không bị ảnh hưởng bởi hormone”. Thực tế, nguyên nhân chính xuất phát từ sự suy giảm testosterone – hormone nam tính chính – dẫn đến rối loạn điều hòa nhiệt độ cơ thể, tương tự như ở nữ. Tình trạng này có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ để tránh biến chứng.
Khi nóng bừng xảy ra thường xuyên, nó có thể là dấu hiệu của những bệnh lý cụ thể mà nam giới cần chú ý ngay lập tức:
- Các vấn đề liên quan đến tinh hoàn, như viêm hoặc teo tinh hoàn, làm gián đoạn sản xuất hormone.
- Suy tuyến thượng thận, gây thiếu hụt cortisol và aldosterone, dẫn đến mất cân bằng điện giải và nhiệt độ.
- Ung thư tiền liệt tuyến ở giai đoạn sớm, kèm theo các triệu chứng như đau tức vùng chậu.
Nếu kèm theo sụt cân không rõ lý do, suy nhược toàn thân hoặc đau tức ở vùng tinh hoàn, việc thăm khám chuyên sâu là cần thiết để xác định nguyên nhân gốc rễ. Chuyên gia tại Dược Bình Đông, qua kinh nghiệm hỗ trợ hàng ngàn nam giới trung niên, nhận thấy rằng lối sống ít vận động và chế độ ăn thiếu dưỡng chất thường làm tình trạng này trầm trọng hơn, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tuyến sinh dục.
Các nguyên nhân khác gây nóng bừng không kèm sốt
Ngoài sự thay đổi hormone giới tính, nóng bừng còn có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố sinh lý và môi trường hàng ngày, thường dễ kiểm soát hơn nếu nhận diện kịp thời. Những nguyên nhân này không nhất thiết liên quan đến bệnh lý lớn, mà chủ yếu do cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể bị rối loạn tạm thời, như sự can thiệp từ não bộ hoặc tác động bên ngoài. Chúng thường thuyên giảm khi điều chỉnh thói quen, nhưng nếu kéo dài, vẫn cần theo dõi để loại trừ các vấn đề tiềm ẩn.
Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khác dẫn đến cảm giác nóng bừng đột ngột:
- Thay đổi bất thường ở vùng hạ đồi của não bộ – trung tâm kiểm soát nhiệt độ cơ thể – do mệt mỏi kéo dài hoặc rối loạn thần kinh.
- Stress và căng thẳng tích tụ, kích thích tiết hormone Epinephrine và Norepinephrine, tăng nhịp tim và lưu thông máu, tạo cảm giác nóng ran lan tỏa.
- Tiêu thụ thực phẩm cay nóng như ớt, tiêu, gừng, tỏi; hoặc đồ uống kích thích như rượu bia, cà phê, làm tăng nhiệt nội tại và giãn mạch.
- Môi trường thời tiết oi bức, độ ẩm cao hoặc không gian làm việc ngột ngạt, thiếu thông gió, khiến cơ thể khó tản nhiệt hiệu quả.
- Tác dụng phụ từ một số loại thuốc, chẳng hạn Raloxifene dùng cho loãng xương, Tamoxifen cho ung thư vú, hoặc Tramadol trong giảm đau, gây rối loạn thân nhiệt.
- Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, như hút thuốc lá thường xuyên hoặc lười vận động, làm giảm khả năng trao đổi oxy và nhiệt.
- Tình trạng thừa cân, béo phì, khi lớp mỡ tích tụ cản trở quá trình tản nhiệt tự nhiên của da.
Những yếu tố này thường kết hợp với nhau, ví dụ như stress cộng với chế độ ăn cay có thể làm cơn nóng bừng dữ dội hơn. Tại Dược Bình Đông, các chuyên gia thường khuyên rằng việc bổ sung các thảo dược cân bằng như nhân trần hoặc atiso – có trong các sản phẩm hỗ trợ bổ dưỡng của nhà thuốc – có thể giúp ổn định hơn, dựa trên nguyên tắc Đông y cổ truyền. Tuy nhiên, mỗi trường hợp cần được đánh giá cá nhân hóa để đảm bảo an toàn.
Tóm lại, nóng bừng không sốt có thể là lời nhắc nhở từ cơ thể về những mất cân bằng tiềm ẩn, từ hormone đến lối sống. Việc nhận biết nguyên nhân sớm không chỉ giúp giảm khó chịu mà còn ngăn ngừa các vấn đề lớn hơn. Nếu bạn đang gặp phải, hãy chia sẻ thêm triệu chứng để được tư vấn miễn phí từ các lương y tại Dược Bình Đông – nơi luôn đồng hành với sức khỏe cộng đồng qua những giải pháp gần gũi, dựa trên kinh nghiệm gia truyền.
————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital
Lương y Võ Ngọc Yến Nga 