Ngán ăn kèm mệt mỏi thường xuất hiện cùng lúc, khiến cơ thể suy yếu nhanh chóng. Đây không chỉ là biểu hiện thông thường mà có thể cảnh báo nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Bài viết tập trung phân tích các bệnh lý khiến người bệnh chán ăn, mệt mỏi kéo dài, dựa trên cơ chế sinh bệnh và triệu chứng điển hình.
Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý tiêu hóa
Các vấn đề ở đường tiêu hóa ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu dinh dưỡng, dẫn đến chán ăn và mệt mỏi toàn thân.
Bệnh lý tiêu hóa làm tổn thương niêm mạc dạ dày – tá tràng, giảm tiết dịch vị, gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu. Người bệnh thường ăn ít, sợ ăn vì đau, lâu ngày thiếu năng lượng, cơ thể mệt mỏi triền miên.
- Viêm loét dạ dày – tá tràng: Đau thượng vị, ợ chua, chán ăn do tổn thương niêm mạc.
- Hội chứng ruột kích thích: Rối loạn nhu động ruột, đầy hơi, chán ăn kèm mệt mỏi mãn tính.
- Viêm gan virus: Gan giảm chức năng chuyển hóa, tích tụ độc tố, gây chán ăn, vàng da, mệt mỏi nặng.
Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý gan mật
Gan là trung tâm chuyển hóa, khi tổn thương sẽ làm cơ thể thiếu dưỡng chất dù ăn đủ.
Bệnh lý gan mật cản trở quá trình tiêu hóa chất béo, giảm dự trữ glycogen, khiến người bệnh luôn trong tình trạng kiệt sức. Chán ăn xuất hiện do vị giác thay đổi, đắng miệng, kèm mệt mỏi do thiếu năng lượng.
- Viêm gan B, C: Mệt mỏi kéo dài, chán ăn, vàng da, đau hạ sườn phải.
- Xơ gan: Gan mất khả năng dự trữ, chán ăn nặng, phù, mệt mỏi toàn thân.
- Sỏi mật: Tắc mật, đầy bụng, chán ăn dầu mỡ, mệt mỏi sau ăn.
Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý hô hấp
Nhiễm trùng đường hô hấp làm cơ thể tiêu hao năng lượng chống viêm, dẫn đến chán ăn và mệt mỏi.
Bệnh lý hô hấp gây sốt, ho, khó thở, làm tăng nhu cầu oxy và năng lượng. Người bệnh thường bỏ bữa do mệt, lâu ngày suy kiệt, chán ăn kéo dài.
- Viêm phổi: Sốt cao, ho đờm, chán ăn, mệt mỏi nặng do thiếu oxy.
- Lao phổi: Ho kéo dài, gầy sút, chán ăn, mệt mỏi triền miên.
- Hen phế quản: Khó thở về đêm, chán ăn do dùng corticoid lâu dài.
Chán ăn mệt mỏi do rối loạn nội tiết
Rối loạn hormone ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển hóa và cảm giác thèm ăn.
Bệnh lý nội tiết làm thay đổi nồng độ hormone điều hòa năng lượng, gây chán ăn dù cơ thể thiếu dinh dưỡng. Mệt mỏi xuất hiện do thiếu glucose máu hoặc rối loạn điện giải.
- Suy giáp: Chuyển hóa chậm, chán ăn, mệt mỏi, tăng cân bất thường.
- Cường giáp: Đốt cháy năng lượng nhanh, chán ăn, sụt cân, mệt mỏi dù ăn nhiều.
- Suy tuyến thượng thận: Thiếu cortisol, chán ăn, hạ huyết áp, mệt mỏi kinh niên.
Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý toàn thân
Một số bệnh lý hệ thống gây tổn thương đa cơ quan, dẫn đến chán ăn mệt mỏi kéo dài.
Bệnh lý toàn thân kích hoạt phản ứng viêm mãn tính, tiêu hao năng lượng dự trữ. Người bệnh thường chán ăn do vị giác kém, kèm mệt mỏi do thiếu máu hoặc suy dinh dưỡng.
- Thiếu máu: Giảm oxy mô, chán ăn, mệt mỏi, chóng mặt.
- Ung thư: Hội chứng cận ung thư, chán ăn nặng, cachexia, mệt mỏi toàn thân.
- Suy thận mạn: Tích tụ ure, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi nặng.
Chán ăn mệt mỏi do suy nhược cơ thể kéo dài
Suy nhược là hệ quả của nhiều bệnh lý mãn tính, làm cơ thể kiệt quệ.
Cơ thể suy nhược do thiếu dưỡng chất lâu ngày, giảm dự trữ năng lượng, dẫn đến vòng luẩn quẩn chán ăn – mệt mỏi.
- Sau nhiễm virus: Hội chứng mệt mỏi mạn tính, chán ăn kéo dài.
- Bệnh mãn tính: Tiểu đường, COPD, suy tim gây chán ăn, mệt mỏi liên tục.
Bài viết được tham vấn bởi Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông.
Để hỗ trợ cơ thể phục hồi, có thể tham khảo Bát Tiên Bình Đông – sản phẩm kết hợp Phòng Đảng Sâm, Thục Địa, Mạch Môn, Bạch Phục Linh, Hoài Sơn, Sơn Thù Du, Lạc Tiên, Hoàng Tinh – giúp bồi bổ khí huyết, giảm mệt mỏi, kích thích tiêu hóa tự nhiên.
——————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
—————————-
Nguồn của bài viết trên được chia sẻ lại từ bài Công Thức Phổ Biến Dùng Nước Gừng của Dược Bình Đông: Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu
Lương y Võ Ngọc Yến Nga 